ഖന്ദക്വ് യുദ്ധത്തിനുശേഷം സ്ഥിതിഗതികള് തീര്ത്തും മാറി പിന്നെയും നബി(സ) പല യുദ്ധത്തിനും നേത്രതംനല്കി അങ്ങനെ ഇസ്ലാമിന്റെ ശക്തിയാര്ജിചുകൊണ്ടെയിരുന്നു
പ്രവാചകന് മദീനയിലെത്തിയതിന്റെ 6-ാം വര്ഷം തീര്ത്ഥാടനത്തിനു മക്കയിലെ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. യുദ്ധം നിഷിദ്ധമാണെന്ന് അറബികള് വിശ്വസിക്കുന്ന മാസത്തിലായിരുന്നു സംഭവം.നബിക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള പരിപാടി ഇല്ല എന്നറിഞ്ഞിട്ടും നബിയെ മക്കയിലേക്കു പ്രവേശിക്കാന് സമ്മതിച്ചില്ല.
ദൂതന്മാര് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായി അവസാനം ഒരു സന്ധിയുണ്ടാക്കി. ആസന്ധി
പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ മുസ്ലിംകള്ക്കു അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. നബി(സ) വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയാണ് ചെയ്തത്. മുസ്ലിംകള് ആ കൊല്ലം ദേവാലയം സന്ദര്ശിക്കാതെ മടങ്ങണമെന്നും
അടുത്ത കൊല്ലം സന്ദര്ശിക്കാമെന്നും മക്കക്കാരില് ആരെങ്കിലും നേതാക്കന്മാരുടെ സമ്മതം കൂടാതെ മദീനയില് വന്നാല് അവരെ തിരിച്ചയക്കണമെന്നും മദീനയില് നിന്നും
ആരെങ്കിലും മക്കയില് വന്നാല് തിരിച്ചയക്കില്ല എന്നുമായിരുന്നു ഉടന്പടിയിലെ പ്രധാന
നിബന്ധനകള്. അടുത്ത 10 വര്ഷത്തേക്ക് പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ലെന്നും ഹുദൈബിയ
സന്ധി എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഉടന്പടിയിലുണ്ടായിരുന്നു.
ദൂതന്മാര് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായി അവസാനം ഒരു സന്ധിയുണ്ടാക്കി. ആസന്ധി
പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ മുസ്ലിംകള്ക്കു അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. നബി(സ) വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയാണ് ചെയ്തത്. മുസ്ലിംകള് ആ കൊല്ലം ദേവാലയം സന്ദര്ശിക്കാതെ മടങ്ങണമെന്നും
അടുത്ത കൊല്ലം സന്ദര്ശിക്കാമെന്നും മക്കക്കാരില് ആരെങ്കിലും നേതാക്കന്മാരുടെ സമ്മതം കൂടാതെ മദീനയില് വന്നാല് അവരെ തിരിച്ചയക്കണമെന്നും മദീനയില് നിന്നും
ആരെങ്കിലും മക്കയില് വന്നാല് തിരിച്ചയക്കില്ല എന്നുമായിരുന്നു ഉടന്പടിയിലെ പ്രധാന
നിബന്ധനകള്. അടുത്ത 10 വര്ഷത്തേക്ക് പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ലെന്നും ഹുദൈബിയ
സന്ധി എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഉടന്പടിയിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഹൂദൈബിയ സന്ധിക്കു ശേഷം ലഭിച്ച സമാധാനാന്തരീക്ഷത്തില് നബി(സ) പേര്ഷ്യ, റോം, ഈജിപ്ത്, സിറിയ, യമന് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാര്ക്ക് ഇസ്ലാമിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് കത്തുകളയച്ചു.ചിലര്
അതു സ്വീകരിച് ഹുദൈബിയ സന്ധിയോടൊപ്പം നിലവില് വന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ദിനങ്ങളില് ഇസ് ലാം
വിദേശങ്ങളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചു.. കൂട്ടം കൂട്ടമായി ആളുകള് മദീനയിലെത്തി അവിടുത്തെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു... അനുയായികളില് നല്ലൊരു ശതമാനവും പ്രബോധന
ദൌത്യവുമായി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെത്തി
അതു സ്വീകരിച് ഹുദൈബിയ സന്ധിയോടൊപ്പം നിലവില് വന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ദിനങ്ങളില് ഇസ് ലാം
വിദേശങ്ങളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചു.. കൂട്ടം കൂട്ടമായി ആളുകള് മദീനയിലെത്തി അവിടുത്തെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു... അനുയായികളില് നല്ലൊരു ശതമാനവും പ്രബോധന
ദൌത്യവുമായി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെത്തി